سيد جلال الدين آشتيانى
35
شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى )
عقليه آقا ميرزا احمد آشتيانى است كه شرح حال و آثار ايشان را در مقدمه تمهيد القواعد ذكر كردهام . آقا ميرزا احمد نصوص قونوى و شرح قيصرى بر فصوص ابن عربى و مصباح و تمهيد القواعد را نزد آقا ميرزا هاشم قرائت كرده بود نگارنده مدتى از محضر آن مرحوم استفاده كردهام . آقا ميرزا احمد در مباحث عرفانى مسلّط و مدتها شرح فصوص و اسفار و شفا را تدريس كرده بود و در مباحث بسيار دقيق بود . يكى از شاگردان شايسته و لايق آقا ميرزا هاشم در عرفان مرحوم فقيه و اصولى محقق و عارف و حكيم جامع و بارع عصر ما ، مرحوم آقا سيّد كاظم عصّار طهرانى بود كه روحيات مختصّ به خود داشت . آقاى عصّار در ضمن تحصيلات علوم عقليه و نقليّه دورهء دار الفنون را هم گذرانده و فارغ التحصيل دار الفنون در رشته رياضيات و زبان فرانسه بود بعد از قرائت كتب فلسفى و عرفانى نزد آقا ميرزا هاشم و ديگر معاصران وى به درخواست مرحوم عبد الرزاق خان مهندس رئيس دار الفنون كه گويا رتبهء سرهنگى داشت ، براى تأسيس اوّلين دبيرستان در آذربايجان ، روانه تبريز شد . با مرحوم عالم بزرگ و روحانى آزاده شهيد بزرگوار ثقة الاسلام باب مراوده گشود و محضر او را بگفته خودشان مغتنم مىشمرد . بعد از تصرّف تبريز بدست قواى تزارى و اعدام برقآساى ثقة الاسلام و برخى از محترمين و رجال شريف تبريز ، آقاى عصّار با همان لباس روحانيّت عازم فرانسه شد و بتكميل زبان فرانسه و علوم رياضى و طبيعى پرداخت و گويا تصميم داشت كه تحصيل خود را در رشتهء طب دنبال كند ولى از وضع سالن تشريح ناراحت گرديده و از تحصيل در فرانسه منصرف ، و براى نيل بدرجات عاليه فقه و اصول فقه عازم نجف اشرف گرديد . مرحوم عصّار مدت 6 سال بدرس مرحوم شيخ الشريعة اصفهانى حاضر گرديد و در جامعيّت آن مرد عظيم در علوم و فنون اسلامى و احاطهء او بفقه عامّه و خاصّه ، داستانها نقل مىفرمود . در اين خلال بدرس اصول مرحوم آقا ضياء الدين عراقى نيز حاضر مىشد و بعد از رحلت آقاى شريعت رضوان اللّه عليه ، بدرس فقه مرحوم آقا ضياء نيز حاضر و تمام درسهاى آقاى شريعت و آقا ضياء را نوشتهاند و در اثناء تقرير دروس اساتيد ، خود نيز اظهار نظر كردهاند و پيرامون افكار اساتيد خود شروح و تعليقات نوشتهاند « 16 » . و حدود 13 سال در نجف اقامت داشتند .
--> ( 16 ) - روزى نگارنده از مرحوم فقيه مجاهد و استاد محقّق آقا سيّد محمّد تقى خوانسارى « قده » سؤال كردم